Çfarë raporton gazeta italiane Corriere della sera?
Një dilemë e ashpër ekzistenciale po përballet me Volodimir Zelenskin: Çfarë duhet të preferojë? Paratë apo Dobasin?
Ndërsa negociatat ndërkombëtare për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë duket se po hyjnë në fazën e tyre përfundimtare, me një fokus – sipas Corriere della sera – në propozimin e SHBA-ve për lëshimin e territorit në Donbas në këmbim të rindërtimit të vendit dhe garancive të sigurisë nga Perëndimi.
Marrëveshja e paqes duket se ekziston në letër, por ende nuk është nënshkruar. Zelenski hezitoi deri në minutën e fundit për të konfirmuar udhëtimin e tij në Davos, pasi zhvillimi i luftës e ka çuar atë të shqyrtojë propozimin e Donald Trump, me rrezikun që angazhimet e tij të rezultojnë të zbrazëta dhe të çojnë në katastrofë, ose të vazhdojë një luftë që tashmë ka kushtuar, sipas vlerësimeve, mbi qindra mijëra jetë dhe ka imponuar kushte çnjerëzore për miliona ukrainas.
Interesi tani është zhvendosur në Abu Dhabi pas serisë së konsultimeve në Davos dhe Moskë, ku sot dhe nesër delegacionet nga SHBA-ja, Rusia dhe Ukraina po takohen – për herë të parë në një tryezë të përbashkët.
Katër dokumente të ndryshme!
Në valixhet e negociatorëve janë të paktën katër dokumente të ndryshme, të cilat, në teori, përbëjnë marrëveshjen e paqes. I pari është një tekst i përgjithshëm “ombrellë” për të gjithë paketën, siç i zbuloi Corrieres, kryeministri kroat Andrej Plenkoviç. Vijojnë tre anekse thelbësore. Më i rrezikshmi politikisht për Zelenskin parashikon, në thelb, konçesionin ndaj Rusisë të një pjese të Donbasit dhe konkretisht 20% të rajonit ende të lirë të Donetskut, të pretenduar nga Moska.
Megjithatë, Plenkoviç thekson se “është e rëndësishme që territori të mos jepet de jure”, në mënyrë që “të ketë hapësirë dhe kohë për të rishqyrtuar atë që është e negociueshme”, duke lënë hapur një dritare për kthimin e territoreve në të ardhmen, kur Putini të mos jetë më në pushtet.
800 miliardë dollarë
Për Zelenskin, ky koncesion mund të jetë fatal. Opinioni publik ukrainas po reagon fuqishëm, ndërsa humbja e fortifikimeve të Donetskut do ta linte frontin të ekspozuar ndaj përparimeve të reja ruse përgjatë fushës së hapur deri në Dnieper dhe prej andej në Odessa. Një skenar i tillë do të nënkuptonte në mënyrë efektive fundin e Ukrainës së pavarur, pasi vendi do të humbiste aksesin në Detin e Zi dhe do të varej nga pëlqimi rus për eksportet e tij.
Për të kompensuar këtë rrezik të madh, Shtetet e Bashkuara po ofrojnë dy kompromise të rëndësishme.
Një dokument, i zbuluar nga Politico, përshkruan një plan ambicioz prej 800 miliardë dollarësh financim publik dhe privat për rindërtimin dhe rifillimin ekonomik të Ukrainës së pasluftës, nën udhëheqjen e shefit të BlackRock, Larry Fink. I dyti parashikon garanci sigurie amerikane për Kievin, të kombinuara me dërgimin e forcave europiane në territorin ukrainas.
Në thelb, Zelenski po kërkohet të shkëmbejë territor për para dhe garanci mbrojtëse perëndimore.
“Jam optimist. Kemi vetëm një çështje të pazgjidhur, Donetskun. Kemi diskutuar shumë mundësi, kështu që është e zgjidhshme. Zelenski është i disponueshëm”, tha Uitkov.
