Si mirëmbahet stili i jetesës së monarkëve britanikë dhe si renditen ata në bazë të të ardhurave të tyre?
Familja mbretërore britanike mbetet një nga simbolet më të njohura në botë, një institucion shekullor që balancon vazhdimisht midis traditës, shërbimit publik dhe realitetit modern. Kurora dhe diademët, pallatet dhe kështjellat historike, ceremonitë dhe paraqitjet publike, përbëjnë një imazh jo realisht joshës, megjithatë, realiteti pas institucionit të monarkisë britanike është më kompleks dhe qartësisht më tokësor nga sa e imagjinojmë. Përtej pallateve, detyrimeve institucionale, privilegjeve dhe protokollit të rreptë, ekziston një aspekt më pak i diskutuar, por po aq interesant: si paguhen anëtarët e monarkisë dhe nga cilat burime vijnë të ardhurat e tyre.
Korniza financiare që përcakton sesi dhe sa paguhen anëtarët e saj është specifike, nëse komplekse, duke përfshirë një kombinim të aseteve private, pasurive të trashëguara dhe fondeve publike që mbështesin detyrat e tyre zyrtare. Fakti është se pasuria totale e familjes mbretërore britanike vlerësohet të jetë në miliarda. Edhe pse nuk zotërojnë asete të Kurorës – siç është Pallati i Buckinghamit – ata kanë një portofol privat pasurish të patundshme, bizhuterish, veprash arti dhe sendesh të tjera me vlerë, të cilat e mbajnë pasurinë e tyre individuale neto në miliona.
Në të njëjtën kohë, ekziston Granti Sovran, buxheti vjetor i financuar nga taksapaguesit dhe i përdorur për të mbuluar detyrat zyrtare të secilit monark. Ky financim vjetor qeveritar u prezantua në vitin 2012, duke zëvendësuar një sistem më të vjetër dhe më pak të qartë grantesh, me qëllim ofrimin e transparencës më të madhe dhe një kuadri më të qartë për atë që paguan shteti dhe atë që nuk paguan. Kështu, përmes Grantit Sovran, i cili vjen nga një përqindje e fitimeve të Pasurisë së Kurorës (aktualisht 12%), pra pasuria e madhe e patundshme mbretërore, mirëmbahen pallatet që përdoren në mënyrë aktive, siç është Pallati Buckingham, financohen paraqitjet dhe udhëtimet zyrtare, pritjet shtetërore dhe pagat e stafit, por jo shpenzimet personale të anëtarëve të familjes mbretërore. Flitet se për vitin financiar 2026–2027, Granti Sovran pritet të rritet me rreth 51 milionë euro.
Përveç Grantit Sovran, disa anëtarë të familjes mbretërore marrin të ardhura nga “Dukatet”, prona të mësha që gjenerojnë miliona paund në vit. Këto të ardhura mbulojnë shpenzimet private, zyrtare dhe bamirëse, duke përfshirë shpenzimet që rrjedhin nga aktivitetet e anëtarëve të tjerë aktivë të monarkisë.
Dukati i Lancaster i Mbretit Charles, për shembull, përdoret “kryesisht për të mbuluar shpenzimet që lidhen me anëtarët e tjerë të familjes mbretërore (përveç tij)”, sipas faqes zyrtare të internetit të monarkisë. Megjithatë, nëse për njerëzit e zakonshëm financat e Kurorës duken komplekse dhe jo plotësisht transparente, të dhënat e disponueshme mbi “tarifat” dhe të dhënat e pronës së anëtarëve të mëposhtëm kryesorë të familjes mbretërore e bëjnë pamjen shumë më të qartë.
Mbreti Charles III
Monarku britanik është anëtari më i pasur i familjes mbretërore. Pasuria neto e vlerësuar e Mbretit Charles ishte 640 milionë £ – rreth 736 milionë € – kur Sunday Times publikoi Listën e saj të Pasurve të vitit 2025, duke renditur njerëzit më të pasur në Mbretërinë e Bashkuar. Sa i përket pagave të tij, të ardhurat e mbretit nga Dukati i Lancaster në vitin 2025 ishin 24.4 milionë £, ose rreth 28 milionë €, sipas faqes zyrtare të internetit të Dukatit.
Princi William
Kur titulli i Princit William ndryshoi nga “Duka i Kembrixhit” në “Princi i Uellsit” pas ngjitjes në fron të babait të tij në vitin 2022, trashëgimtari i ri i fronit trashëgoi gjithashtu Dukatin e Kornuellit. Të ardhurat e tij për vitin 2025 nga kjo pronë e madhe ishin tetëshifrore, pak më të larta se ato të Charles. Prona e Kornuellit vlerësohet të ketë gjeneruar një tepricë prej 22.9 milionë £, ose 26.3 milionë €, sipas Raportit vjetor të Ndikimit të Integruar të Dukatit, të cilin djali i madh i William, Princi George, do ta trashëgojë kur të bëhet i pari në radhën e fronit.
Princi Edward, Duka i Kentit
Duke mbajtur titullin që nga mosha 6 vjeç, Princi Edward, gati 91-vjeçar, kushëri i parë i Mbretëreshës Elizabeth II, është një nga anëtarët më të vjetër të familjes mbretërore që jeton ende. Financimi i tij vjen direkt nga Lista Civile – institucioni që u zëvendësua nga Granti Sovran. Sipas një hetimi të Guardian në vitin 2023, Edward kishte marrë gjithsej 18 milionë paund në pagesa zyrtare gjatë gjithë jetës së tij. Kjo është ekuivalenti i 20.7 milionë eurove, por duke pasur parasysh kohëzgjatjen e mbretërimit të tij, i cili filloi në vitet 1960, shuma është e zbehtë në krahasim me të ardhurat vjetore të William dhe Charles.
Ana, Princesha Mbretërore
I njëjti raport i Guardian i përmendur më sipër vlerësoi pagesat zyrtare të vajzës së vetme të Elizabeth II, Princeshës Mbretërore Anne, në rreth 16.6 milionë £, ose 19.1 milionë €. Duke pasur parasysh se këto pagesa u bënë gjatë një periudhe 51-vjeçare, nga viti 1971 deri në vitin 2022, shpenzimet vjetore të punës së Anne – për shembull, pagat e stafit të saj dhe udhëtimet për angazhime zyrtare – arrijnë në rreth 364,000 €. Duke marrë parasysh se ajo ka bërë më shumë paraqitje zyrtare se çdo anëtar tjetër i gjallë i familjes mbretërore – 11,088 ngjarje bien vetëm në dekadën 2002-2022, sipas të njëjtës gazetë – Princesha Mbretërore Anne sigurisht që po fiton në mënyrë aktive pjesën e saj të drejtë.
Princi Edward, Duka i Edinburgut
Vëllai i profilit të ulët i Princeshës Anne dhe Mbretit Charles, Princi Edward, i cili jeton në rezidencën Bagshot Park në Surrey, të marrë me qira nga Kurora, ka marrë rreth 6.5 milionë paund që nga viti 1982 si anëtar i familjes mbretërore, një shumë që arrin në rreth 184,300 euro në vit për të mbuluar shpenzimet e tij të punës.
Princi Harry, Duka i Sussex
Ndërsa mbeti një anëtar aktiv i familjes mbretërore, Princi Harry, ashtu si vëllai i tij, financohej nga pasuria e babait të tyre – Duka i Korneoll, i cili tani i përket William-it – si dhe nga Granti Sovran. Megjithatë, kur djali më i vogël i Mbretit Charles dhe gruaja e tij Meghan Markle dhanë dorëheqjen nga detyrat mbretërore në vitin 2020, ata ndaluan së marrë pagesa zyrtare përmes Grantit Sovran, sipas faqes zyrtare të internetit të çiftit. Siç shpjegoi një deklaratë në faqen e tyre të internetit në vitin 2020, “ndërsa kontributi i Grantit Sovran mbulon vetëm 5% të shpenzimeve për Dukën dhe Dukeshën dhe përdoret posaçërisht për shpenzimet zyrtare të zyrës së tyre, Lartësitë e Tyre Mbretërore preferojnë ta ndërpresin këtë lidhje financiare”, duke përshkruar kalimin e tyre në “anëtarë financiarisht të pavarur të Familjes Mbretërore” atë vit.
Andrew Mountbatten-Windsor
Me emrin e tij ende në titujt kryesorë të shtypit britanik për momentin, ish Princi Andrew, sipas vlerësimeve të gazetës The Guardian, ka marrë pagesa zyrtare nga viti 1978 deri në vitin 2019 me një total prej 12.9 milionë paundësh. Në vitin 2019, pas intervistës së tij shumë të diskutuar në BBC Newsnight rreth miqësisë së tij me shkelësin e dënuar për krime seksuale Jeffrey Epstein, ai dha dorëheqjen nga detyrat e tij si anëtar i familjes mbretërore dhe ndaloi së marri pagesa nga Granti Sovran.
