Vendet e Bashkimit Europian, mes negociatave të vazhdueshme për paqe në Ukrainë, arritën një marrëveshje për të lëshuar një kredi prej 90 miliardë eurosh për të mbuluar nevojat ekonomike dhe ushtarake të vendit për vitet 2026 dhe 2027.
Siç u ra dakord dhjetorin e kaluar – përmes huamarrjes së përbashkët nga tregjet dhe garancive nga buxheti aktual – kësti i parë pritet të jepet në prill.
Rreth dy të tretat e kredisë (66 miliardë), sipas Deutsche Welle, do të jepen për pajisje ushtarake, ndërsa pjesa tjetër për nevojat buxhetore të Ukrainës.
Kushte të rrepta për pajisjet ushtarake.
Negociatat midis shteteve anëtare kanë vazhduar prej kohësh rreth një pyetjeje kyçe: nga cilat vende dhe në çfarë kushtesh Kievi do të jetë në gjendje të sigurojë pajisjet e nevojshme ushtarake.
Sipas propozimit të Komisionit, Ukraina mund të blejë sisteme armësh nga industritë e saj vendase ose nga BE dhe vendet e Zonës së Tregtisë së Lirë Europiane (EFTA). Megjithatë, një grup vendesh, përfshirë Gjermaninë dhe Holandën, donin t’i ofronin Kievit “fleksibilitet” për nevojat e tij ushtarake përmes vendeve të treta.
Ukraina mund të sigurojë armë vetëm nga vendet e treta, siç janë Britania dhe Shtetet e Bashkuara, nëse mund të provojë se sistemet e armëve nuk janë të disponueshme ose koha e dorëzimit është “e kufizuar ndjeshëm”.
Franca – e cila në çdo rast këmbëngul në doktrinën e “preferencës europiane” – i hoqi kundërshtimet e saj përkatëse, duke pranuar propozimin e kompromisit të presidencës qipriote të Këshillit të BE-së. Bazuar në këtë, nëse një vend i tretë që ka nënshkruar një marrëveshje sigurie me Bashkimin dhe mbështet Kievin financiarisht dhe ushtarakisht dëshiron të marrë pjesë në marrëveshje për të siguruar pajisje shtesë ushtarake, atëherë duhet të kontribuojë financiarisht në mbulimin e pagesave të interesit për kredinë “në një mënyrë të drejtë dhe proporcionale”.
Kievi do të jetë gjithashtu në gjendje të blejë armë nga vendet e treta që tashmë kanë një marrëveshje sigurie me BE-në ose marrin pjesë si një entitet shtetëror në programin e kredisë SAFE, siç është Kanadaja.
Ky kontroll sigurie e kënaq Athinën, pasi “fotografon” Turqinë, e cila nuk ka nënshkruar një marrëveshje sigurie me BE-në dhe as nuk merr pjesë në SAFE, ndërsa teksti përfshin edhe përmendjen e qartë se furnizimet mund të vijnë nga vende që nuk “kundërshtojnë sigurinë e BE-së dhe shteteve të saj anëtare”.
