Arabia Saudite i ka kërkuar SHBA-ve të shtojë sulmet ndaj Iranit, konfirmoi një burim i inteligjencës saudite, ndërsa po shqyrton një vendim nëse do t’i bashkohet drejtpërdrejt luftës, thotë The Guardian.
Burimi saudit konfirmoi një raport të New York Times se udhëheqësi de facto i mbretërisë, Princi i Kurorës Mohammed bin Salman, i ka kërkuar Donald Trump të mos e ndalë luftën e tij ndaj Iranit dhe se fushata SHBA-Izrael përfaqëson një “mundësi historike” për të riformësuar Lindjen e Mesme.
Burimi i inteligjencës tha se Riadi nuk po bën thirrje vetëm që fushata ushtarake të vazhdojë, por që ta intensifikojë atë. Trump u shfaq për të konfirmuar raportin në lidhje me rolin e princit të kurorës, duke u thënë gazetarëve të martën: “Po, ai është një luftëtar. Ai po lufton me ne”.
Nuk ka raportime për përfshirje aktive të ushtrisë saudite në luftën gati katër-javore deri më tani, por një analist politik saudit tha se mbretëria ka të ngjarë të ndërmarrë një hap të tillë nëse përpjekjet aktuale të paqes të udhëhequra nga Pakistani dështojnë.
“De-eskalimi është një gabim” – këshilla e Princit Mohammed për Trumpin.
Autoritetet saudite kanë hedhur poshtë pretendimin se princi po shtyn për vazhdimin e luftës. “Mbretëria e Arabisë Saudite ka mbështetur gjithmonë një zgjidhje paqësore për këtë konflikt, edhe para se të fillonte”, thuhet në një deklaratë qeveritare, duke theksuar se kontaktet me palën amerikane po vazhdonin.
“Shqetësimi ynë kryesor sot është të mbrojmë qytetarët tanë dhe infrastrukturën civile nga sulmet e përditshme”, shtohet në deklaratë. “Irani ka zgjedhur përshkallëzimin e rrezikshëm në vend të zgjidhjeve serioze diplomatike, të cilat dëmtojnë të gjitha palët e përfshira, por mbi të gjitha vetë Iranin.”
Megjithatë, sipas burimeve, Trump ka konsideruar de-eskalimin, por Princi Mohammed e ka paralajmëruar atë se kjo do të ishte një gabim dhe ka shtyrë për sulme ndaj infrastrukturës energjetike iraniane për të dobësuar qeverinë në Teheran.
Raporti bazohet në intervista me njerëz që kanë folur me zyrtarë amerikanë dhe kanë folur në kushte anonimiteti për shkak të natyrës së ndjeshme të diskutimeve të Trump me udhëheqësit e huaj.
Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Caroline Leavitt, tha se administrata “nuk komenton bisedat private të presidentit”.
Princi Mohammed, i cili ka vendosur kontroll të rreptë mbi punët e brendshme të vendit, ka një marrëdhënie të ngushtë me Trump-in dhe ka ndikuar në vendimet e tij në të kaluarën. Sipas të njëjtave burime, ai madje ka sugjeruar dërgimin e forcave tokësore amerikane në Iran për të pushtuar infrastrukturën energjetike dhe për të rrëzuar qeverinë.
Në ditët e fundit, Trump ka qenë duke e konsideruar më seriozisht një operacion ushtarak për të pushtuar ishullin Kharg, një qendër kyçe për infrastrukturën e naftës së Iranit – një operacion i konsideruar veçanërisht i rrezikshëm.
Princi thuhet se ka mbështetur një operacion tokësor në bisedat e tij me Trumpin.
Pse Arabia Saudite dëshiron që lufta të vazhdojë?
Qëndrimi i Arabisë Saudite është gjithashtu i ndikuar shumë nga faktorët ekonomikë. Që nga fillimi i luftës, sulmet iraniane kanë kufizuar ndjeshëm funksionimin e Ngushticës së Hormuzit, përmes së cilës kalon pjesa më e madhe e naftës së Arabisë Saudite, Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Kuvajtit.
Analistët vlerësojnë se, megjithëse princi do të preferonte të shmangte luftën, ai ka frikë se një tërheqje e parakohshme e SHBA-ve do ta linte Arabinë Saudite të ekspozuar ndaj një Irani të forcuar.
Në këtë skenar, një operacion ushtarak “gjysmë i përfunduar” mund të çojë në sulme të shpeshta nga Irani, duke i lejuar atij të mbyllë periodikisht Ngushticën e Hormuzit.
“Zyrtarët sauditë sigurisht që duan që lufta të mbarojë, por mënyra se si mbaron ka rëndësi”, tha analistja Jasmin Farouk.
Një sulm i vitit 2019 ndaj objekteve saudite të naftës, i atribuuar Iranit, shkatërroi përkohësisht gjysmën e prodhimit të naftës së vendit dhe e shtyu princin të rishqyrtojë qëndrimin e tij.
Më vonë, Arabia Saudite kërkoi të normalizonte marrëdhëniet me Iranin, duke rivendosur lidhjet diplomatike në vitin 2023, pjesërisht sepse zbuloi se aleanca e saj me Shtetet e Bashkuara nuk ofronte mbrojtje të plotë.
Vende të tjera në rajon, të tilla si Emiratet e Bashkuara Arabe, ndoqën shembullin.
Pas vendimit të Trump për të shkuar në luftë – pavarësisht rezervave nga qeveritë e Gjirit – Irani u përgjigj me sulme masive me raketa dhe dronë, duke penguar përpjekjet për afrim.
“Çfarëdo besimi që kishte tani është shembur plotësisht”, tha ministri i jashtëm i Arabisë Saudite.
Vendi ka një rezervë të madhe sistemesh kundërajrore Patriot për t’iu kundërvënë sulmeve, por këto janë të kufizuara në të gjithë botën. Sulmet kanë goditur tashmë një rafineri dhe ambasadën amerikane, ndërsa mbetjet e shpërthimeve kanë vrarë dhe plagosur punëtorë të huaj.
Disa analistë vlerësojnë gjithashtu se princi e sheh luftën si një mundësi për të forcuar ndikimin e Arabisë Saudite në Lindjen e Mesme dhe beson se vendi mund të mbrojë veten edhe në rast të një konflikti të zgjatur.
