Në një lëvizje presioni maksimal, Presidenti Trump përshkallëzon konfrontimin me Teheranin duke imponuar një bllokadë detare dhe duke paralajmëruar për sulme në infrastrukturën kritike.
Nga baza ushtarake Andrews e Bazës së Përbashkët në Maryland, Presidenti i SHBA-ve Donald Trump i dërgoi një mesazh të qartë Teheranit, duke e bërë të qartë se Uashingtoni nuk do ta lejojë Iranin të bëhet një fuqi bërthamore. Deklarata erdhi pak para fillimit të planifikuar të një bllokade detare të porteve iraniane nga forcat amerikane, duke intensifikuar presionin mbi një rajon tashmë të paqëndrueshëm. Presidenti argumentoi se, pavarësisht përpjekjeve të vazhdueshme të Iranit, blerja e armëve bërthamore mbetet një qëllim që nuk do të arrihet kurrë.
Mosinteresimi në negociata dhe presioni ushtarak.
Lidhur me mundësinë e kthimit të Teheranit në tryezën e negociatave, Trump u shfaq veçanërisht i ashpër, duke deklaruar se nuk ishte i shqetësuar për afatin kohor apo vetë procesin. “Nëse ata nuk kthehen, jam mirë”, tha ai, duke vlerësuar se fuqia ushtarake e Iranit ka pësuar një goditje serioze, me prodhimin e raketave dhe dronëve që është kufizuar në mënyrë drastike. Ky qëndrim tregon një zhvendosje të strategjisë amerikane nga diplomacia në presion të drejtpërdrejtë duke dobësuar infrastrukturën e vendit.
Retorikë agresive kundër Papa Leos.
Paralelisht me çështjet ushtarake, presidenti amerikan vazhdoi me një sulm ndaj Vatikanit. Përmes Truth Social, ai kritikoi ashpër Papa Leos për rezervat që shprehu në lidhje me operacionet amerikane në Iran dhe Venezuelë. Trump e përshkroi Papën si “shumë liberal” dhe pretendoi se zgjedhja e tij ishte për shkak të ndikimit amerikan, duke deklaruar se pa praninë e tij në Shtëpinë e Bardhë, Leos nuk do të ishte në pozicionin e tij. Në të njëjtën kohë, ai e akuzoi atë se nuk mbështet luftën kundër krimit ose përballjen me shtetet që kërkojnë armë bërthamore.
Bllokada detare dhe çmimet në rritje të naftës.
Tensioni tani transferohet në det, me ushtrinë amerikane që njofton vendosjen e një bllokade për të gjitha anijet që hyjnë ose dalin nga portet iraniane. Bllokada, e cila fillon sot në orën 16:00 sipas kohës shqiptare, mbulon Gjirin Arabik dhe Gjirin e Omanit, megjithëse u sqarua se lundrimi në Ngushticën e Hormuzit do të mbetet i lirë për anijet që nuk janë të destinuara për në Iran. Lajmi shkaktoi trazira të menjëhershme në ekonominë globale, me çmimet e naftës që u rritën me 8%, duke tejkaluar barrierën prej 100 dollarësh për fuçi.
Bllokimi diplomatik dhe rreziku i luftës totale.
Vendimi për të bllokuar vjen si pasojë e dështimit të bisedimeve të drejtpërdrejta, me Uashingtonin dhe Teheranin që shkëmbejnë akuza për bllokimin. Pavarësisht thirrjes së Pakistanit që armëpushimi i rënë dakord të respektohet deri më 22 prill, asnjëra palë nuk duket e gatshme të tërhiqet. Kjo situatë intensifikon frikën e një përshkallëzimi të konfliktit që filloi më 28 shkurt, i cili tashmë ka marrë jetën e më shumë se 6,000 njerëzve, kryesisht në Iran dhe Liban, ndërsa ka shkaktuar edhe mbytje në tregjet ndërkombëtare.
Sulmet ushtarake janë në tryezë.
Sipas informacionit nga Wall Street Journal, Donald Trump po shqyrton seriozisht mundësinë e sulmeve të kufizuara ushtarake kundër Iranit, duke i mbajtur të gjitha opsionet hapur. Edhe pse zyrtarët kanë diskutuar madje skenarin e një fushate ushtarake në shkallë të plotë, kjo konsiderohet më pak e mundshme për momentin. Presidenti amerikan duket se po balancon nevojën për presion maksimal dhe ngurrimin e tij tradicional ndaj angazhimeve ushtarake afatgjata dhe të kushtueshme, ndërsa kërkon të shtrëngojë lakun rreth Teheranit.
Trump paralajmëron për sulme në infrastrukturë dhe hendeku diplomatik.
Pavarësisht përshkallëzimit të dukshëm të tensionit, Shtëpia e Bardhë po komunikon se dritarja për diplomaci nuk është mbyllur përfundimisht, me Donald Trump që po përdor një retorikë veçanërisht agresive. Në deklaratat për Fox News, presidenti amerikan la të hapur mundësinë e sulmeve të synuara ndaj infrastrukturës kritike iraniane, siç janë termocentralet e shkrirjes dhe termocentralet, duke theksuar natyrën e tyre të cënueshme. Ndërsa pranoi se bisedimet e gjata në Islamabad filluan me perspektiva pozitive, ai ia atribuoi bllokimin përfundimtar refuzimit të Teheranit për të hequr dorë përfundimisht nga programi i tij bërthamor, një ambicie që Irani ende e mohon zyrtarisht.
Perspektiva e Teheranit dhe akuzat për “maksimalizëm”.
Nga ana e tij, Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi paraqiti një pamje të ndryshme të negociatave, duke argumentuar se të dy palët ishin shumë afër një marrëveshjeje historike. Ai ia atribuoi dështimin kërkesave “maksimaliste” të Uashingtonit, ndërsa zëdhënësi diplomatik iranian Esmail Baghaei foli për një klimë dyshimi të thellë. Sipas Baghaei, ishte praktikisht e pamundur të kapërceheshin dallimet dekada të vjetra në një takim të vetëm, gjë që e bëri dështimin e bisedimeve pothuajse një përfundim të paracaktuar në rrethanat aktuale.
Bllokim i afërt i Ngushticës së Hormuzit.
Reagimi i Trump ndaj dështimit të bisedimeve ishte aktivizimi i menjëhershëm i procesit të bllokimit të të gjitha anijeve në Ngushticën e Hormuzit. Pa dhënë detaje operacionale, presidenti amerikan tha se Britania dhe aleatët e tjerë do të ndihmonin duke dërguar minahedhës në rajon. Ky veprim shkaktoi një reagim të zemëruar nga Irani, me kryetarin e parlamentit, Mohammad Bayer Ghalibaf, duke thënë se vendi i tij nuk do të përulej para kërcënimeve. Në të njëjtën kohë, Garda Revolucionare kërcënoi me hakmarrje, duke pretenduar se kishin kontroll të plotë të transportit detar dhe duke paralajmëruar për krijimin e një “vorbulle vdekjeprurëse” për kundërshtarët e tyre.
Ndikimi ekonomik dhe dyshimet e analistëve.
Tensioni në rajon ka filluar të shkaktojë probleme praktike për tregtinë ndërkombëtare, me raportime për tankera pakistanezë që detyrohen të kthehen prapa, ndërsa qindra anije të tjera mbeten të bllokuara. Megjithatë, analistë si Dani Kitrinovic i Institutit INSS, shprehin dyshime nëse një bllokadë e tillë mund ta detyrojë Iranin të kapitullojë. Ata theksojnë se zbatimi i një plani të tillë kërkon burime të mëdha detare gjatë një periudhe të gjatë kohore, ndërsa rezistenca tradicionale e regjimit iranian sugjeron se presioni mund të ketë efektin e kundërt.
Vlen të përmendet që tani më Trump nuk ka për të lejuar asnjë anije për të kaluar në hapësirën e Hurmuzit.
