Çfarë do të thotë për sigurinë dhe marrëdhëniet ndërkombëtare?
Deklaratat e presidentit Trump shkaktojnë pasiguri në tregje dhe kryeqytete europiane, pavarësisht kufizimeve të Kongresit.
Presidenti i Shteteve të Bashkuara Donald Trump shprehu së fundmi qëllimin e tij për “të konsideruar” tërheqjen e SHBA-ve nga NATO, duke shkaktuar shqetësim ndërkombëtarisht. Kjo deklaratë erdhi pasi shumë aleatë të NATO-s refuzuan të mbështesin Uashingtonin në një ndërhyrje të mundshme ushtarake kundër Iranit.
Analisti gjerman për marrëdhëniet amerikane dhe ndërkombëtare, Josef Braml, komentoi në gazetën gjermane FOCUS online se, ligjërisht, tërheqja e SHBA-ve nga NATO është e vështirë, por jo e pamundur. Sipas një ligji të vitit 2023, kërkohet një shumicë prej dy të tretash në Senat ose një akt ekuivalent i Kongresit, duke e bërë të pamundur veprimin e njëanshëm nga presidenti.
Megjithatë, siç shpjegon Braml, vetë kërcënimi tashmë ka pasoja serioze, duke krijuar pasiguri në tregjet financiare dhe kryeqytetet europiane. Përsëritja e kësaj taktike – shndërrimi i garancive të sigurisë kolektive në opsione të negociueshme – minon efektin pengues të aleancës, pasi besueshmëria e angazhimeve të Nenit 5 varet nga stabiliteti, jo nga arbitrariteti i rrethanave.
Në një intervistë të kohëve të fundit në Zyrën Ovale, Trump tha se tërheqja e SHBA-ve nga NATO do të ishte një mundësi nëse aleatët nuk do të ofronin mbështetje, ndërsa në një postim në platformën Truth Social ai theksoi se sukseset ushtarake të SHBA-ve e bëjnë të panevojshme përfshirjen e shteteve të tjera të NATO-s.
Këto deklarata sjellin përsëri në plan të parë dyshime rreth angazhimit të Uashingtonit ndaj sigurisë kolektive dhe ngrenë pyetje rreth stabilitetit të bashkëpunimit transatlantik në kohë krize.
