Përfshirja e Houthis në një konflikt në rritje në Lindjen e Mesme nuk është vetëm një zhvillim rajonal, por një faktor që mund të intensifikojë tensionet dhe të shumëfishojë frontet, me pasoja të mundshme që prekin ekonominë globale.
Vendimi i rebelëve jemenas për t’u përfshirë më aktivisht në konflikt, përmes sulmeve dhe veprimeve ushtarake, ndryshon rrënjësisht ekuilibrin. Lëshimet e raketave drejt Izraelit nga kjo organizatë nuk janë veprime të izoluara, por janë pjesë e një kuadri më të gjerë strategjik. Ato janë një mesazh frenimi dhe në të njëjtën kohë një demonstrim i pranisë politike dhe ushtarake ndaj kundërshtarëve të drejtpërdrejtë, aleatëve rajonalë dhe bashkësisë ndërkombëtare.
Janë një efekt psikologjik, për të kaluar mesazhin se Irani nuk është vetë. Irani padyshim që nuk është vetë, ka me vete shumicën e Europës.
Cilët janë Houthis?
Houthis, të njohur edhe si Ansar Allah (“Mbështetës të Zotit”), përbëjnë një nga forcat më të rëndësishme në luftën civile të gjatë në Jemen. Lëvizja u shfaq në vitet 1990 nën udhëheqjen e Hussein al-Houthi, fillimisht bazuar në përfaqësimin fetar dhe më pas edhe politik, të komunitetit shiit Zajdi.
Komuniteti Zajdi historikisht ka luajtur një rol të rëndësishëm në Jemen, pasi ka ruajtur ndikimin politik dhe shoqëror për shekuj me radhë. Megjithatë, pas vitit 1962 dhe vendosjes së një regjimi të ri politik me orientim sunit, ky ndikim u kufizua ndjeshëm. Në këtë kontekst, Houthis u shfaqën si një forcë që shprehte reagimem si shoqërore, ashtu edhe politike ndaj sistemit ekzistues të pushtetit, por edhe ndaj ndikimit të jashtëm në rritje në rajon.
Kapja e kryeqytetit Sanaa në vitin 2014 ishte një pikë kthese, duke çuar në një konflikt të përgjithësuar dhe përfshirjen e aktorëve ndërkombëtarë, me krijimin e një aleance ushtarake nën Arabinë Saudite. Pavarësisht përpjekjeve për de-eskalim dhe armëpushimeve të ndërprera, Houthis vazhdojnë të kontrollojnë pjesë të konsiderueshme të vendit, duke ruajtur një prani të fortë brenda Jemenit.
Mbështetja iraniane dhe “Boshti i Rezistencës”!
Forcimi i Houthis lidhet kryesisht me mbështetjen që ata marrin nga Irani, i cili raportohet se u ofron atyre njohuri ushtarake, trajnime dhe sisteme armësh. Në këtë kontekst, Houthis janë pjesë e të ashtuquajturit “Boshti i Rezistencës”, një rrjet joformal organizatash dhe aktorësh shtetërorë ose parashtetërorë që bashkëpunojnë ose lidhen me Iranin në nivel rajonal.
Kjo mbështetje ka kontribuar në mënyrë vendimtare në transformimin e Houthis nga një grup guerilas lokal, në aktorë me rëndësi më të gjerë gjeopolitike. Aftësia e tyre për të vepruar përtej kufijve të Jemenit dhe për të ndikuar në zhvillimet në rajonet fqinje, tregon rolin e tyre të përmirësuar në sistemin rajonal të sigurisë.
Aftësitë e tyre ushtarake!
Në vitet e fundit, Houthis kanë investuar ndjeshëm në zhvillimin e aftësive ushtarake, me theks në sistemet e raketave dhe mjetet ajrore pa pilot. Ata kanë një arsenal që përfshin raketa balistike dhe raketa lundrimi, të cilat kanë karakteristika të përmirësuara në aspektin e rrezes së veprimit dhe saktësisë.
Në të njëjtën kohë, ata kanë zhvilluar aftësi në operacionet kundër anijeve, duke përdorur armë që mund të godasin anijet tregtare dhe ushtarake. Sulmet ndaj korridoreve detare, veçanërisht në rajonin e Detit të Kuq, kanë shkaktuar shqetësim të madh në bashkësinë ndërkombëtare, pasi ato ndikojnë në linjat kritike të transportit të energjisë dhe mallrave.
Një pjesë e konsiderueshme e fuqisë së tyre ushtarake bazohet në një kombinim të teknologjisë iraniane dhe prodhimit vendas, gjë që u lejon atyre të ruajnë autonomi relative dhe të përshtasin aftësitë e tyre operacionale me nevojat e fushës.
Pse përfshirja e tyre ndryshon ekuilibrin?
Pjesëmarrja aktive e Houthis në konflikt riformëson ekuilibrin strategjik në dy nivele kryesore.
Nga njëra anë, krijon një front të ri operacional në Gadishullin Arabik, duke rritur presionin mbi Izraelin dhe aleatët e tij dhe duke zgjeruar gjeografinë e konfliktit. Konflikti tani po merr një karakter policentrik, me disa pika të nxehta.
Nga ana tjetër, rreziku për transportin detar në Detin e Kuq, një nga korridoret më të rëndësishme të transportit detar në botë, po rritet. Çdo përshkallëzim i sulmeve ndaj anijeve tregtare mund të çojë në ndërprerje të zinxhirëve të furnizimit, rritje të kostove të transportit dhe presione mbi çmimet e energjisë dhe mallrave në nivel ndërkombëtar.
Frika e një konflikti të përgjithësuar!
Përfshirja e Houthis ka rritur shqetësimet në lidhje me një përshkallëzim të mundshëm të konfliktit në një luftë më të gjerë rajonale. Paralajmërimet e tyre se do të përshkallëzojnë operacionet në rast të përfshirjes së mëtejshme të forcave të tjera, ose përdorimit të rrugëve detare për veprime ushtarake kundër Iranit, kanë shtuar klimën e pasigurisë.
Në një mjedis të tillë, mundësia e reaksioneve zinxhir rritet, me më shumë aktorë shtetërorë dhe jo-shtetërorë që përfshihen gradualisht. Konflikti po merr karakteristikat e një përballjeje të rrjetëzuar, ku aleancat dhe ndikimet formojnë një rrjet kompleks ndërvarësish.
Një fazë e re në luftën e Lindjes së Mesme!
Aktivizimi i Houthis nuk është një incident i izoluar, por një tregues se konfliktin, Irani kërkon ta bëjë luftë më komplekse dhe shumështresore, duke dashur të krijojë një mjedis veçanërisht fluid.
Çështja tani nuk është vetëm zhvillimi i operacioneve ushtarake në fronte individuale, por edhe shkalla që konflikti mund të marrë në një nivel rajonal dhe ndërkombëtar, me përfshirjen edhe të Jemenit në përplasje.
Sidoqoftë, regjimi i Iranit nuk ka asnjë të ardhme, çdo ditë vonese nga kapitullimi pa kushte, hap plagë edhe më të thella tek populli iranian dhe tek vendet që deri më sot, janë furmizuar me naftë nga Irani!
