Çfarë tha një analist arab për planin izraelit për të ndërtuar Tempullin e Solomonit dhe për të shembur Kupolën e Xhamisë.
Myslimanët janë të tërbuar pasi Izraeli mbylli Xhaminë Al-Aksa për shkak të zjarrit me raketa iraniane, gjë që vlen edhe për Varrin e Shenjtë dhe monumente të tjera fetare në mes të luftës.
Megjithatë, ekspertët arabë paralajmërojnë se mbyllja e Xhamisë Al-Aksa nga Izraeli gjatë Ramazanit shënon një ndryshim të rrezikshëm drejt kontrollit të plotë të xhamisë dhe e kombinuar me deklaratat e Netaniahut dje, do të shkaktojë zhvillime të tmerrshme.
Izraeli e ka mbajtur Xhaminë Al-Aksa të mbyllur për gati dy javë gjatë Ramazanit, duke u ndaluar palestinezëve të luten.
Të njëjtët analistë paralajmërojnë se ky veprim minon “status quo”-në historike që qeveris vendin e shenjtë.
Zyrtarët palestinezë thonë se mbyllja përkon me një përshkallëzim më të gjerë rajonal dhe përpjekjet izraelite për të konsoliduar kontrollin e saj.
Analisti i çështjeve arabo-izraelite, Imad Abu Avad, argumenton në palestinechronicle.com se mbyllja duhet të kuptohet në kontekstin e një procesi afatgjatë që ka vazhduar për dekada të tëra.
Sipas Abu Avad, faza tjetër e kësaj strategjie do të përfshijë ndarjen e kompleksit të xhamisë nga izraelitët.
Disa grupe kolonësh mbështesin ndarjen e pjesëve të kompleksit për lutje hebraike, ngjashëm me ndarjen e imponuar në Xhaminë Ibrahimi në Hebron pas masakrës së vitit 1994.
Të tjerë shkojnë edhe më tej.
Abu Avad paralajmëroi se grupet izraelite po diskutojnë hapur planet për të shembur Kupolën e Shkëmbit dhe për të ndërtuar tempullin hebre të Solomonit në vend të saj.
“Po i afrohemi një momenti shumë të rrezikshëm (për rajonin dhe botën, ndoshta e ka fjalën për veten e tij)”, tha Abu Avad për agjencinë arabe të lajmeve Al Jazeera.
Ramazani pa Al-Aksa!
Për gati dy javë, palestinezëve u është ndaluar hyrja në Xhaminë Al-Aksa, një nga vendet më të shenjta të Islamit, gjatë ditëve të fundit dhe më të rëndësishme shpirtërore të Ramazanit.
Autoritetet izraelite e mbyllën kompleksin e xhamisë menjëherë pas fillimit të sulmeve SHBA-Izrael ndaj Iranit më 28 shkurt, duke përmendur rregulloret e emergjencës dhe kufizimet në tubimet publike.
Vendimi ka penguar mijëra palestinezë të marrin pjesë në lutje, duke përfshirë dy lutje të njëpasnjëshme të premtes dhe lutje të natës, thonë zyrtarët palestinezë.
Maarouf al-Rifai, një këshilltar për shtyp i Guvernatorit të Jerusalemit, tha se mbyllja përfaqësonte një përshkallëzim serioz.
“Autoritetet pushtuese izraelite vazhdojnë të mbyllin Xhaminë Al-Aksa dhe të pengojnë besimtarët të luten atje gjatë ditëve të fundit të Ramazanit”, tha al-Rifai për Agjencinë Anadolu të Turqisë.
“Këto masa përbëjnë një shkelje të lirisë së adhurimit dhe një përshkallëzim që synon status quo-në historike dhe ligjore në Xhaminë Al-Aksa”, theksoi ai.
Al-Rifai paralajmëroi gjithashtu se mbyllja i pengon palestinezët të festojnë Natën e Kadrit, natën më të shenjtë në Islam, kur xhamia zakonisht pret një numër të madh besimtarësh.
Një ndryshim strategjik!
Ekspertët thonë se mbyllja nuk duhet të shihet si një masë e përkohshme sigurie, por më tepër si pjesë e një strategjie më të gjerë politike.
Hisham Jaqub, studiues i çështjeve të Jerusalemit, paralajmëroi se mbyllja e xhamisë në mënyrë efektive çmonton marrëveshjet historike që qeverisin vendin.
Status quo-ja, e vendosur gjatë sundimit osman dhe e ruajtur përmes marrëveshjeve të mëvonshme politike, e njeh Vakëfin Islamik si autoritetin përgjegjës për menaxhimin e xhamisë.
Duke mbyllur në mënyrë të njëanshme kompleksin, tha Jaqub, Izraeli po sinjalizon qëllimin e tij për të ripërcaktuar atë marrëveshje.
“Mbyllja minon ligjërisht status quo-në historike”, tha Jaqub për Al Jazeera Arabic, duke vënë në dukje se vendimi riafirmon autoritetin izraelit mbi administrimin e xhamisë.
Jordania historikisht mbikëqyr Vakëfin Islamik në Jerusalem. Kujdestaria e saj daton që nga viti 1924, kur udhëheqja fetare e Jerusalemit e njohu Sharif Hussein bin Ali si kujdestarin e vendeve të shenjta.
Marrëveshja u riafirmua në Traktatin e Wadi Araba të vitit 1994 midis Jordanisë dhe Izraelit dhe përsëri në një marrëveshje të vitit 2013 midis Mbretit jordanez Abdullah II dhe Presidentit palestinez Mahmud Abbas.
Megjithatë, analistët paralajmërojnë se veprimet e fundit izraelite po e margjinalizojnë gjithnjë e më shumë Vakëfin dhe po sfidojnë autoritetin e tij.
Pasi përmendëm sa më sipër, duhet të shtojmë edhe edhe kisha e krishterë ortodokse është e mbyllur për masa sigurie, edhe Varri i shenjtë, edhe pse është periudhë Pashke dhe kreshme. Por nuk ka reagime të tilla nga komuniteti kristian në Jeruzalem.
Analizat janë gjithmonë të vlefshme, kur janë objektive dhe të paanshme.
