Macron po heton mundësinë e shpërndarjes së arsenalit bërthamor francez në vende të ndryshme europiane.
Proceset që rrethojnë strukturën pan-europiane të parandalimit bërthamor, të promovuar nga Emmanuel Macron, vazhdojnë të shkaktojnë tension në debatin publik në shumë vende europiane dhe shumë po pyesin veten sesa larg janë të gatshëm të shkojnë europianët.
Në këtë kontekst, paralelisht me diskutimet me Gjermaninë dhe Britaninë për të forcuar bashkëpunimin ushtarak, presidenti francez po shqyrton – sipas burimeve europiane dhe franceze – mundësinë e zgjerimit të pranisë franceze të parandalimit bërthamor në vende të zgjedhura europiane. Greqia përmendet midis tyre, por nuk është dhënë asnjë informacion zyrtar ose i detajuar mbi fushëveprimin ose formën e një plani të tillë.
Të njëjtat burime theksojnë se çështja pritet të ngrihet në kontekstin e kontakteve diplomatike të nivelit të lartë, por nuk do të bëhen publike detaje në lidhje me numrat ose parametrat operacionalë të arsenalit bërthamor francez.
Në të njëjtën kohë, Franca duket se po kërkon të përshpejtojë forcimin e aftësive të saj strategjike, në kontekstin e rritjes së tensionit me Rusinë. Në diskursin publik, frenimi bërthamor paraqitet nga disa qarqe si mjeti përfundimtar për stabilitet, ndërsa analistë të tjerë e karakterizojnë atë si një tregues të një zhvendosjeje të përgjithshme drejt doktrinave më agresive të sigurisë.
Dobësimi gradual i kujtesës historike në lidhje me pasojat shkatërruese të armëve bërthamore – veçanërisht pas Luftës së Dytë Botërore – rishfaqet shpesh në debatin publik, me shumë që shprehin shqetësim se ekuilibrat që ruajtën frenimin për dekada mund të jenë duke ndryshuar.
Në këtë mjedis, disa vende europiane raportohet se po marrin pjesë ose po shqyrtojnë pjesëmarrjen në skema të zgjeruara të bashkëpunimit ushtarak dhe ushtrime frenimi. Midis tyre janë vende si Gjermania, Holanda, Belgjika, Danimarka, Suedia dhe Greqia, të përmendura në publikime dhe rrjedhje informacioni, megjithatë pa pasur një konfirmim zyrtar dhe të unifikuar të të gjitha informacioneve përkatëse.
Sipas të njëjtave raportime, në kontekstin e këtyre zhvillimeve, po diskutohet edhe parkimi i përkohshëm i avionëve luftarakë francezë Rafale në aeroportet europiane, si pjesë e ushtrimeve të përbashkëta. Këto diskutime, aty ku ekzistojnë, mbeten në nivel diplomatik dhe ushtarak dhe nuk kanë marrë një formë publike institucionale.
Disa qeveri europiane po përpiqen të minimizojnë rëndësinë e skenarëve të tillë, duke theksuar se ato kanë të bëjnë me forcimin e bashkëpunimit dhe jo me transferimin ose përhapjen e armëve bërthamore. Megjithatë, interpretime të tjera argumentojnë se në praktikë po formohet një arkitekturë më e gjerë europiane e parandalimit, e cila ndryshon ekuilibrat deri më sot.
Analistët gjithashtu theksojnë se çdo vend që strehon infrastrukturë ushtarake kritike ose merr pjesë në skenarë të parandalimit bërthamor mund të gjendet në qendër të planifikimit strategjik nga fuqitë kundërshtare në rast të një krize. Ky dimension është një element i përjetshëm i logjikës së parandalimit, megjithatë pa sjellë automatikisht zhvillime specifike.
Në të njëjtën kohë, diskutimet mbi ushtrimet e përbashkëta dhe skenarët e parandalimit brenda kornizës euroatlantike vazhdojnë, me theks në përshtatjen e ushtrive europiane me realitetet e reja të sigurisë, veçanërisht pas përshkallëzimit të luftës në Ukrainë.
Sidoqoftë, pyetja kryesore që lind mbetet politike dhe strategjike: çfarë kufizimesh janë vendosur në integrimin ushtarak europian dhe si ndikojnë këto në ekuilibrin midis parandalimit dhe përshkallëzimit?
