Lufta në Mesdheun Lindor është më afër se kurrë dhe do të përfshijë të gjitha vendet në rajon.
Situata në Lindjen e Mesme në prill të vitit 2026 karakterizohet nga një riorganizim i mprehtë i forcave, me Izraelin që forcon pozicionin e tij si një lojtar dominues ushtarak dhe teknologjik, gjë që përshkallëzon në mënyrë dramatike tensionin me Turqinë.
Ankaraja e kupton se në një Lindje të Mesme të dominuar nga teknologjia dhe inteligjenca izraelite, fuqia tradicionale mund të mos jetë më e mjaftueshme, raporton Jerusalem Post.
Gazeta shkruan: “Ndërsa tymi u zhduk mbi Teheran pas fillimit të sulmeve izraelito-amerikane, Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan nxitoi të drejtonte gishtin nga Izraeli.“
“E gjithë kjo filloi pas provokimeve të Netanyahut”, tha udhëheqësi turk, duke shtuar se “ndiejmë hidhërim të thellë dhe shqetësim të madh”.
Ai shkoi më tej, duke lëshuar një paralajmërim të frikshëm: “Me vullnetin e Zotit, nuk kam dyshim se Izraeli do të paguajë çmimin për këtë”.
Vëzhguesi i zakonshëm, qytetari, mund që mendon se Turqia, do të mirëpriste një sulm kundër Republikës Islamike të Iranit, që të mos dominonte më në rajon.
Megjithatë, Hay Eytan Cohen Yanarocak, një ekspert kryesor për çështjet turke në Institutin e Jerusalemit për Studime Strategjie dhe Sigurie, shpjegon se Turqia ka një interes të drejtpërdrejtë në mbijetesën e regjimit aktual iranian, siç e kemi thënë edhe ne në shumë shkrime.
“Ankaraja nuk dëshiron të shohë ndonjë tjetër ‘surprizë’ lidhur me formën e ndryshimit të regjimit”, vëren Yanarocak, duke shtuar: “Ata janë të interesuar në vazhdimësinë e regjimit, sepse nëse ndodh një revolucion, monopoli i Turqisë si ura kryesore midis Perëndimit dhe Lindjes së Mesme thjesht zhduket”.
Eksperti i politikave, Jonathan Adiri, pajtohet, duke sugjeruar se Turqia preferon një fqinj të gjymtuar sesa një fqinj të çliruar: “Turqia dëshiron një Iran jo bërthamor dhe të dobët”, thotë Adiri. “Ata duan një lloj ‘virusi të dobësuar’ në rajon. Një Iran që është pro perëndimor dhe bashkëpunon me amerikanët do të bëhej një magnet për investimet e huaja, gjë që do të dëmtonte drejtpërdrejt ekonominë turke.”
Ndoshta shqetësimi më i madh i Erdoganit është çështja kurde. Për dekada të tëra, regjimet iraniane dhe turke kanë ndarë një interes të përbashkët në shtypjen e aspiratave nacionaliste kurde. Një Iran i destabilizuar mund të çojë në shfaqjen e një entiteti autonom ose të pavarur kurd në kufirin jugor të Turqisë – një perspektivë që Erdogani e konsideron të papranueshme.
Sipas disa burimeve, Erdogani dhe zyrtarë të tjerë të lartë turq kanë ushtruar presion mbi Presidentin e SHBA-ve Donald Trump që të mos i japë dritën jeshile një operacioni izraelit që do të kishte rezultuar në fillimin e një kryengritjeje nga militantët kurdë në Iran, kundër regjimit iranian.
Adira thekson se Erdogani dhe Ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan kanë vendosur një vijë të kuqe me Uashingtonin për përdorimin e forcave kurde nga Iraku për të vepruar kundër Iranit.
“Erdogani i tha audiencës së tij, ‘Çështja është mbyllur’, në lidhje me historinë kurde”, vëren Andiri.
“Ai ka frikë vdekjeprurëse se kjo kuti do të hapet përsëri. Nga perspektiva e Ankarasë, suksesi i një kryengritjeje të udhëhequr ose të mbështetur nga kurdët në Iran, do të kishte një efekt domino mbi kurdët në Turqi, Siri dhe Irak”, thekson ai dhe gazeta izraelite.
Mohimi i legjitimitetit për vetë ekzistencën e Izraelit!
Ndërsa rreziqet gjeopolitike janë rritur, është rritur edhe retorika. Erdogan e ka braktisur gjithnjë e më shumë gjuhën e diplomacisë në favor të gjuhës së “rezistencës”. Kohët e fundit ai iu referua kryeministrit Benjamin Netaniahu si “Hitler” dhe Turqia lëshoi urdhër-arreste për një numër zyrtarësh izraelitë.
“[Erdogan] ka filluar t’i referohet Izraelit jo si ‘Shteti i Izraelit’, por si ‘zionistët’”, vëren Andri.
“Ky është një ndryshim i qëllimshëm. Është gjuha e vijës së përbashkët që ndajnë Hamasi, Hezbollahu dhe iranianët. Kur ndalon së qëni një shtet i njohur dhe fillon të jesh ‘Projekti Zionist’, kjo sinjalizon tërheqjen e legjitimitetit për vetë ekzistencën e Izraelit”, tha ai.
Izraeli nuk i ka ndjekur sulmet verbale turke. Në një qortim të rrallë të përbashkët, Netaniahu dhe Ministri i Mbrojtjes Israel Katz sulmuan hipokrizinë e udhëheqësit turk.
Ata akuzuan Erdoganin se “masakroi kurdët” dhe nënkuptuan se shpërthimet e tij ishin për shkak të frikës, duke pretenduar se ai “kishte frikë t’i përgjigjej zjarrit iranian” që më parë kishte synuar interesat turke.
Përgjigja e Erdoganit ishte e menjëhershme: “U kujtoj vrasësve të foshnjave që më sulmojnë në mediat sociale: Republika e Turqisë nuk është një shtet i zakonshëm”.
Ndërsa Turqia dënon “agresionin” izraelit, harron që ka pushtuar territor të BE-së në Qipro, për të mos thënë që toka e shtetit të sotëm turk, nuk është turke.
Yanarocak thekson zhvillimin e shpejtë të sistemit të raketave balistike Tayfun nga Turqia, interesin e saj në rritje për energjinë bërthamore dhe ndoshta më shumë.
Kur Ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan u pyet së fundmi në televizion nëse Turqia duhet të zotërojë armë bërthamore për t’iu kundërvënë kërcënimeve rajonale, përgjigjja e tij ishte zbuluese në shkurtësinë e saj: Fidan u përgjigj me një buzëqeshje djallëzore kur prezantuesi i tha: “Mund të thuash ‘Pa koment'”.
Ankaraja po vëzhgon shkatërrimin e aseteve ushtarake konvencionale të Iranit dhe po kupton se në një Lindje të Mesme të dominuar nga teknologjia dhe informacioni izraelit, fuqia tradicionale mund të mos jetë më e mjaftueshme.
Me ndikimin iranian dhe regjimin e Asadit të dobësuar, Siria është bërë arena e menjëhershme e konkurrencës. Turqia kontrollon zonat në veri, ndërsa Izraeli kërkon të parandalojë krijimin e bazave armike në kufijtë e saj.
Presidenti turk ka kërcënuar hapur me ndërhyrje ushtarake kundër Izraelit, duke e krahasuar situatën me ndërhyrjet në Libi dhe Nagorno-Karabakh.
Ndërlidhja elektrike dhe tubacionet në Mesdheun Lindor (Greqi-Qipro-Izrael) po provokojnë zemërimin e Ankarasë, e cila e sheh veten të shkëputur nga rrjetet e energjisë.
Të dy vendet po përplasen për kontrollin e rrugëve të Detit të Kuq, me Turqinë që mbështet Somalinë dhe Izraelin që zhvillon lidhje me Somalilandën.
Turqia ndihet më e vetmuar dhe më e rrezikuar se kurrë, ndaj dhe nuk ka për të qenë më e qetë, derisa krisma e parë e luftës të dëgjohet dhe situata të kalojë në një nivel tjetër, për jetë a vdekje.
Lufta e Izraelit me Turqinë duket se është thjesht dhe vetëm çështje kohe.
